Vingerlusvlechten of vingerweven

door Marije Cornelisdochter
aka Fingerlooping (Engels), Fingerweben (Duits)

Detail van een Spaans altaarstuk; "Historia de la Virgen Maria" uit 1465.

Vaak toegekend aan de schilder, Nicolas de Zahortiga. Achter de vingerlusvlechtster en haar helper. Is een andere dame aan het breien.

Het eindresultaat van een koordje gemaakt met deze techniek lijkt veel op dat van een koordje gemaakt met een punnikgaffel (Lucet) maar is minder elastisch. De techniek zelf heeft veel weg van het vingerhaken en vlechten.
Fingerlooping werd vanaf de late 12e eeuw gedaan, de gebruikte koordjes werden de gehele middeleeuwen door gebruikt als koordje door buideltjes, om beenlingen aan breeches of doubletten te bevestigen en door rijgsluitingen. Voor het laatste is een koordje gemaakt met de punnikgaffel door zijn elastisiteit minder geschikt. Een ander verschil is dat koord maken met een punnikgaffel bij mijn weten niet te documenteren is voor de middeleeuwen, er zijn geen overgebleven koordjes terug gevonden, en koordjes maken d.m.v. fingerlooping wel. Een nadeel van fingerlooping is dat als je bezig bent het moeilijk is te stoppen voordat je klaar bent, terwijl je makkelijk even kan stoppen als je werkt met een punnikgaffel. Ook is het lastig om lange koordjes te maken, iets wat bij "punikken" niet het geval is.

Hoe?

  • Vouw draden in de helft knoop ze samen op ca. 12 cm van de uiteinden. Je gaat werken met 5 lange lussen. Knoop het geheel vast aan een deurknop of tafelpoot, in iedergeval iets zwaars wat blijft staan als je aan de lussen trekt.
    Scheid de lussen.
  • Houd je handen met de handpalmen naar beneden en maak je vingers tot haakjes.
  • Steek je vingers in de lussen. Begin met 3 lussen van dezelfde kleur op rechts en 2 van dezelfde kleur op links.
  • Daarna begin je met links met de lus op je middelvinger, ga je met je wijsvinger door de draden van links weven.
  • Over de 1e draad, onder de 2e draad, over de 3e draad en onder de 4e. Aangekomen bij de laatste lus pak je die vast met duim en wijsvinger en trekt die door de draden.
  • Met de lus die je net gepakt hebt om je wijsvinger trek je,je twee handen uitelkaar, waardoor het werk wordt aangetrokken.
  • Verplaats de lussen op je linkerhand, zodat je wijsvinger vrijkomt. D.w.z. de lus om je middelvinger verschuift naar je ringvinger, de lus op je wijsvinger verschuift naar je middelvinger.
  • Nu ga je met je linkerwijsvinger door de draden van je rechterhand weven.
  • Over de 1e draad, onder de 2e draad, over de 3e draad en onder de 4e. Aangekomen bij de laatste lus pak je die vast met duim en wijsvinger en trekt die door de draden.
  • Met de lus die je net gepakt hebt om je wijsvinger trek je,je twee handen uitelkaar, waardoor het werk wordt aangetrokken.
  • enz... enz...

Vingerweven moet altijd met oneven aantallen draden worden gedaan, dus 3, 5 of 7 draden. Bij het werken met draden langer dan je arm, is het moeilijk de spanning op het hele werkstuk gelijk te krijgen. Er zijn een hoop verschillende motieven mogelijk door variaties met kleur en volgorde, dit is een basispatroon

Aan het werk

Foto's van mij aan het Vingerweven, tijdens een weekend met Muninn, in het Historisch Openluchtmuseum in Eindhoven.

Met mijn linkerwijsvinger weef ik door de lussen op mijn rechterhand

Het aantrekken van het werk.

Met mijn rechterwijsvinger weef ik door de lussen op mijn linkerhand.

Hier haak ik mijn linkerwijsvinger in de lus.

Het aantrekken van het werk.

Bibliografie

Textiles and Clothing, c. 1150-1450, medieval finds from excavations in London, geschreven door Elisabeth Crowfoot, Frances Pritchard en Kay Staniland. Een geweldig boek over textielvondsten en technieken uit de periode 1150-1450.
Weven en spinnen, onder redactie van Yvonne Deutch, uitgeverij Cantecleer b.v. De Bilt 1977, ISBN 90 213 0902 5
Vriendenbandjes zelf maken, Palmpatronen (vingerweven met 3 lussen), Hema uitgave, 1994, ISBN 90-5593-183 7
The 15th Century London Silkwomen Fingerloop Braids, by Elizabeth Benns and Gina Barrett. Uitgeverij Windy House Publishing& Sopher Lane, ISBN-13:978-0-9542380-2-5
Tak v Bowes Departed: A 15th Century Braiding Manual Examined by Elizabeth Benns and Gina Barrett,uitgeverij Sopher Lane, ISBN: 0954268060.